Read this page in:

Ina hokona e koe he pūtāhui auroa, me mātua:

  • tuku e koe he tuhinga e mau ana i tētahi whakamāramatanga o ngā whakamarutanga aunoa ka whiwhi i tētahi kiritaki i raro i te Consumer Guarantees Act (CGA) me te tuku mōhiohio e whakataurite ana i ngā whakamarutanga kiritaki a te CGA ki ērā e tukuna ana e te pūtāhui auroa
  • whakamārama atu e koe mēnā ka hokona mai e tētahi kiritaki he pūtāhui auroa, ka taea te huri ōna whakaaro ka whakakore i roto i ngā rā mahi e 5, ā, ka whiwhi i tētahi moni whakahoki o te utu katoa i utua mō te pūtāhui auroa.

Mā te tuku i ēnei mōhiohio ka taea e te kiritaki te kōwhiri i runga i te mōhio mēnā he pai ake te whakamarutanga mōna i raro i tētahi pūtāhui auroa, kāore rānei, ā, mēnā kei te hiahiatia e ia, kei te pīrangi noa rānei i tētahi pūtāhui auroa, ka mutu mēnā e whaikiko ana te utu.

Me mātua tuku e koe he tārua o te whakaaetanga pūtāhui auroa ki te kiritaki i te wā ka hokona atu e koe.

Ko ngā pakihi ka takahi i ēnei ture ka herea pea ki tētahi pānui takahitanga me tētahi whaina o te $1,000 mō ia whatinga, ka hāmenetia rānei me tētahi whaina atu ki te $30,000. Ka herea anō pea ngā tāngata ki tētahi pānui takahitanga me tētahi whaina, ka hāmenetia rānei me tētahi whaina atu ki te $10,000.


He aha tēnei mea te pūtāhui auroa?

Ka hokona he pūtāhui auroa mō tētahi utu tāpiri i te wā ka hokona atu e koe ngā rawa, pērā i ngā rorohiko, waea pūkoro me ngā mīhini horoi kākahu, ngā ratonga rānei, pērā i ngā ratonga mahi ā-rehe. He rerekē te pūtāhui auroa ki te pūtāhui a tētahi kaimahitaonga, kei te taha tēnei o ngā rawa mō te koreutu. He rerekē anō tēnei mai i ngā whakaoati e tohua ana e te CGA, ka hāngai noa ēnei ahakoa te aha, ka mutu ka taea anake te karo i ngā āhuatanga tino whāiti.


He aha ngā mea i roto i tētahi whakaaetanga pūtāhui auroa?

Me mātua tuku e koe he tārua ā-tuhi o te whakaaetanga pūtāhui auroa ki te kiritaki i te wā ka hokona mai e ia. Me mātua tuhi te whakaaetanga ki te reo māmā, me mārama ki te pānui me mārama hoki te takoto o ngā kōrero.

Me mātua mau ki te whārangi o mua ko:

  • tētahi whakarāpopotonga o ngā motika kiritaki me ngā rongoā i raro i te CGA
  • tētahi whakatauritenga i waenga i ngā pūtāhui CGA hāngai me ngā whakamarutanga ka tukuna e te pūtāhui auroa
  • tētahi whakarāpopotonga o ngā motika o te kiritaki ki te whakakore i te whakaaetanga
  • te ingoa o tō pakihi, wāhi mahi, tau waea, wāhitau īmēra hoki.

Kia kaua he whārangi i mua atu i te whārangi kei runga ngā mōhiohio matua. Hei tauira, kia kaua he pūtāhui auroa e whai whārangi uhi whakatairanga, whārangi uhi rānei kei runga ngā ture o te pūtāhui auroa.

Kaua e whakamahi i ngā ingoa hua, ngā peha whakatairanga me ētahi atu tauākī whakatairanga tērā e whakakotiti ana pea i ngā kiritaki mō te whānuitanga o ngā painga e tukuna ana e te pūtāhui auroa, he aha i hiahiatia ai rānei he pūtāhui auroa.

Me mātua tuhi i te rā ki te whakaaetanga me te whakauru i ngā ture me ngā here katoa – kaua rawa e tuhi ki tuhinga kē, whārangitukutuku kē rānei. Kei roto i ēnei ko ngā mea pēnei i te roa o te pūtāhui, āhea ka mutu me te utu tapeke ka utua e te kiritaki.

Me māmā ki ngā kiritaki te tautohu i te roa me te rā mutunga e hāngai ana ki tā rātau ake pūtāhui auroa.


Ka taea e te kiritaki te pūtāhui auroa te whakakore?

Ina hokona e koe he pūtāhui auroa, e 5 rā mahi te roa ki te kiritaki (mai i te wā i tukuna e koe tētahi tārua o te whakaaetanga) ki te huri i ōna whakaaro. Ki te kōwhiria e ia ki te whakakore i te whakaaetanga i roto i te 5 rā mahi, ka āhei ia, ā, ka taea hoki te tono tētahi moni whakahoki mō te katoa o te utu i utua e ia. Me mōhio: e hāngai anake tēnei ki te pūtāhui auroa, kaua ki ngā rawa, ratonga rānei.

Me mātua kōrero ā-waha atu koe ki te kiritaki (engari rawa mēnā i hokona tuihonotia te pūtāhui auroa), ka mutu me tuhi ki te whārangi o mua i te whakaaetanga pūtāhui auroa.


He aha ngā whakamarutanga i raro i te CGA?

He whakaoati mōkito e hāngai ana ki ngā hua me ngā ratonga katoa ka hokona mai i tētahi kaiwhakarato mō ngā mahi noa a te tangata, i te kāinga, i rō whare rānei. Ki te kore e ū he whakaoati, me rongoā te raruraru e te kaiwhakarato o ngā rawa, ratonga rānei, ā, i ētahi āhuatanga mā te kaimahitaonga o ngā rawa. Kei te āhua o te kore ū ki te whakaoati te momo rongoā.

Kāore e taea e koe tētahi kiritaki te whakakotiti mō ana whakamarutanga i raro i te CGA, hei tauira te kī atu ki a ia e whāiti ana āna motika CGA ki ētahi tau whāiti noa. Ki te pērā ka takahia pea te Fair Trading Act.

Pānui haere anō mō te CGA.

Ngā pūtāhui auroa – PEPA MEKA – PIPIRI 2016 PDF (978 KB)