Read this page in:

E wātea ana te ataata me ngā kupu hauraro Māori.

Tīpakohia te ata Ngā Tautuhinga kei te kokonga matau o raro o te pūrere ataata > Pāwhiri Kupu Hauraro /CC > Tīpakohia te reo e hiahia ana koe.

Ina whakatakotohia he pūtāhui auroa ki a koe, ko tā te pakihi, kaihoko pea me mātua:

  • tuku ki a koe he tuhinga e mau ana i te whārangi o mua ngā whakamāramatanga o ngā whakamarutanga noa ka whiwhi i a koe i raro i te Consumer Guarantees Act (CGA) me whakataurite i ō whakamarutanga CGA ki ngā whakamarutanga ka tukuna e te pūtāhui auroa
  • whakamārama mēnā ka hokona mai e koe he pūtāhui auroa, ka taea e koe te huri ō whakaaro ka whakakore i te pūtāhui auroa i roto i ngā rā mahi e 5, ā, ka whiwhi i tētahi moni whakahoki o te utu katoa i utua mō te pūtāhui auroa.

Mā te whai i ēnei mōhiohio ka taea e koe te kōwhiri i runga i te mōhio mēnā he pai ake te whakamarutanga mōu i raro i tētahi pūtāhui auroa, kāore rānei, ā, mēnā e hiahiatia e koe, e pīrangi noa ana rānei i tētahi pūtāhui auroa, ka mutu, mēnā e whaikiko ana te utu ki a koe.

Me mātua whiwhi anō koe i tētahi tārua o te whakaaetanga pūtāhui auroa i te wā ka hokona mai e koe.

Mēnā ka takahia e tētahi pakihi ēnei ture, ka taea e koe te tuku amuamu mai.


He aha tēnei mea te pūtāhui auroa?

Ka hokona he pūtāhui auroa mō tētahi utu tāpiri i te wā ka hokona mai e koe ngā rawa, pērā i ngā rorohiko, waea pūkoro me ngā mīhini horoi kākahu, ngā ratonga rānei, pērā i ngā ratonga mahi ā-rehe. He rerekē te pūtāhui auroa ki te pūtāhui a tētahi kaimahitaonga, kei te taha tēnei o ngā rawa mō te koreutu. He rerekē anō tēnei mai i ngā whakaoati e tohua ana e te CGA, ka hāngai noa ēnei ahakoa te aha, ka mutu ka taea anake te karo i ngā āhuatanga tino whāiti.


He aha ngā mea i roto i tētahi whakaaetanga pūtāhui auroa?

Ko te tikanga me whiwhi koe i tētahi tārua ā-tuhi o te whakaaetanga pūtāhui auroa i te wā ka hokona mai e koe. Me mātua tuhi te whakaaetanga ki te reo māmā, me mārama ki te pānui me mārama hoki te takoto o ngā kōrero.

Me mātua mau ki te whārangi o mua ko:

  • tētahi whakarāpopotonga o ō motika me ngā rongoā i raro i te CGA
  • tētahi whakatauritenga i waenga i ngā pūtāhui CGA hāngai me ngā whakamarutanga ka tukuna e te pūtāhui auroa
  • tētahi whakarāpopotonga o ō motika ki te whakakore i te whakaaetanga
  • te ingoa o te pakihi, wāhi noho tiriti, tau waea, wāhitau īmēra hoki.

Me mātua tuhi i te rā ki te whakaaetanga me te whakauru i ngā ture me ngā here katoa – kaua rawa e tuhi ki tuhinga kē, whārangitukutuku kē rānei. Kei roto i ēnei ko ngā mea pēnei i te roa o te pūtāhui, āhea ka mutu me te utu tapeke ka utua e koe.


Ka aha mēnā ka hiahia ahau ki te whakakore i taku pūtāhui auroa?

Ina hokona mai e koe he pūtāhui auroa, e 5 rā mahi te roa ki a koe (mai i te wā ka whiwhi koe i tētahi tārua o te whakaaetanga) e whai wā ai koe ki te whakaaroaro mō te pūtāhui auroa i hokona mai e koe me te huri i ō whakaaro mēnā koinā tō hiahia. Ki te whakakorehia e koe i roto i te 5 rā mahi, ka āhei koe ki te whakakore i te whakaaetanga me te tono i tētahi moni whakahoki mō te katoa o te utu i utua e koe. Me mōhio: e hāngai anake tēnei ki te pūtāhui auroa, kaua ki ngā rawa, ratonga rānei.

Me mātua kōrero atu ā-waha te pakihi, kaihoko rānei ki a koe (engari rawa mēnā i hokona tuihonotia e koe te pūtāhui auroa), ka mutu, me mātua tuhi ki te whārangi o mua o te whakaaetanga pūtāhui auroa.

Mēnā e hiahia ana koe ki te whakakore i te whakaaetanga, whakapā atu ki te pakihi mā ngā taipitopito kua tukuna. Ka taea e koe tēnei mā te tuhi, kōrero rānei, ā, me mārama te kī atu kei te hiahia koe ki te whakakore i te whakaaetanga. Ka āhei koe ki te katoa o te moni whakahoki o te utu i utua e koe mō te pūtāhui auroa.


He aha aku whakamarutanga i raro i te CGA?

He whakaoati mōkito e hāngai ana ki ngā hua me ngā ratonga katoa ka hokona mai i tētahi kaiwhakarato mō ngā mahi noa a te tangata, i te kāinga, i rō whare rānei. Ki te kore e ū he whakaoati, me rongoā te raruraru e te kaiwhakarato o ngā rawa, ratonga rānei, ā, i ētahi āhuatanga mā te kaimahitaonga o ngā rawa. Kei te āhua o te kore ū ki te whakaoati te momo rongoā.

Kāore e taea e tētahi pakihi koe te whakakotiti mō ō whakamarutanga i raro i te CGA, hei tauira te kī atu ki a koe e whāiti ana ō motika CGA ki ētahi tau whāiti noa. Ki te pērā ka takahia pea te Fair Trading Act.

Pānui haere anō mō te CGA.

Ngā pūtāhui auroa – PEPA MEKA – PIPIRI 2016 PDF (978 KB)